دوشنبه ۲۲ اوت ۲۰۱۱
منابع خبر
به عنوان قاعدهای کلی، هر چه تعداد منابعتان برای نوشتن خبر بیشتر باشد بهتر است. هر چه اهمیت خبری که مینویسید بیشتر باشد این موضوع پرورش منابع خوب، [این که بتوانید منابع خبری خوب پیدا کنید و آنها را نگه دارید] هیچ زمان وقت هدر دادن تلقی نمیشود. «ساموئل جکسون»، نویسنده بریتانیایی قرن هجدهم یک بار جایی گفت، "آقا، هر روز که بگذرد و من در آن روز با کسی آشنا نشوم آن روز را هدر دادهام."
خیلی از دبیران برای این که خبری را از شما تحویل بگیرند حداقل دو تا منبع میخواهند.
در برخی از موارد یک منبع هم کافی است، اما به شرطی که کاملا قابل اطمینان باشد و طرف کسی باشد که بتوان از او انتظار داشت که از موضوع اطلاع دارد. سعی کنید از این که نام منبعی را نیاورید پرهیز کنید و هیچ گاه از اظهارات منبعی که به کسی اتهام وارد میکند یا اظهاراتش جنجالبرانگیز است اما حاضر نیست نامش را منتشر کنید استفاده نکنید. حمله و شکایت از پشت نقاب پذیرفتنی نیست.
با منابع خبری خود منصف باشید، هم به خاطر منافع خودتان و هم به خاطر منافع آنها.
- منابعی که نامشان بیاید همیشه به منابعی که نامشان نیاید ترجیح داده میشوند. اگر منبع خبر شما حاضر نیست نامش را بیاورد با او مذاکره کنید که چه طور میتوانید او را معرفی کنید. سعی کنید تا جایی که میتوانید به طور مشخص از او نام ببرید. "یک دیپلمات غربی که در مذاکرات شرکت داشت" از "یک منبع دیپلماتیک" بهتر است.
فقط برای این که بدانید – وقتی که منبع خبر میگوید این اطلاعات را فقط به عنوان پیشزمینه (فقط برای این که بدانید) در اختیارتان قرار میدهد، عموما به این معنا است که نمیتوانید از این اطلاعات استفاده کنید مگر آن اطلاعات را از جای دیگری هم پیدا کنید.
منابع دولتی – بیانیههای دولتی، سازمانهای دولتی، بانک مرکزی، و سایر منابع دولتی عموما با وسواس ادا میشوند و کلمات به طور دقیق به کار گرفته میشوند. اما اغلب باید به دنبال جزییات بیشتر باشید و اصطلاحا منابع را "بدوشید" چون به هر حال آنها مطمئنترین منابعی هستند که در اختیار دارید اگر چه ممکن است نتوانید تصویری کامل از ماجرا را از آنها بیرون بکشید.
کارشناسان، دانشگاهیان – این ها اغلب جزو بهترین منابع هستند چون اغلب مستقل هستند برای همین میتوانند بیطرفانه در اختیارتان اطلاعات بگذارند. اطلاعاتی که راحت نیست از دولتیها کسب کنید.
منابع خارجی – دیپلماتها، سازمانهای غیردولتی، سازمان ملل و زیرشاخههای آن،
شرکتهای خارجی- اینها اغلب به درد میخورند چون کشور را خوب میشناسند اما از بعدی خارجی.
سازمانهای فرهنگی، مذهبی، حرفهای – رجوع به اینها میتواند خبرتان را پرمایهتر کند. عبادتگاهها کلی عضو دارند. همینطور اغلب در سراسر کشور گسترده هستند. برای همین میدانند دارد چه اتفاقی میافتد.
منابع خیابانی – مصرفکنندگان و مردان و زنانی که در خیابانها میبینید همیشه ارزشش را دارد با آنها صحبت کنید به شرط این که با افراد متعددی صحبت کنید تا بتوانید تصویری کلی و چند جانبه از قضیه بیابید.
سایر رسانهها – گاهی اوقات راهی نیست جز این که از رسانهای دیگر نقل قول کنیم. مثلا وقتی شخصیتی برجسته با رسانهای مصاحبهای اختصاصی انجام میدهد. با این حال، اگر از رسانههای دیگر خبری برمیدارید این کار را باید خیلی به ندرت انجام بدهید، فقط به سراغ رسانههای معتبر بروید و منبع خبر را ذکر کنید.
"میشود قبل از چاپ خبرتان را بدهید نگاهی بیندازم؟" – در مقابل چنین خواستههایی مقاومت کنید. اگر راهی ندارید و حتما باید این کار را بکنید فقط برای بالا بردن درجه دقت این کار را بکنید – نباید محتوای نقل قولی را تغییر بدهید. همچنین مهلت بگذارید تا اصطلاحا منبع "روی خبرتان ننشیند."
منبع: سوپرژورنالیست
خیلی از دبیران برای این که خبری را از شما تحویل بگیرند حداقل دو تا منبع میخواهند.
در برخی از موارد یک منبع هم کافی است، اما به شرطی که کاملا قابل اطمینان باشد و طرف کسی باشد که بتوان از او انتظار داشت که از موضوع اطلاع دارد. سعی کنید از این که نام منبعی را نیاورید پرهیز کنید و هیچ گاه از اظهارات منبعی که به کسی اتهام وارد میکند یا اظهاراتش جنجالبرانگیز است اما حاضر نیست نامش را منتشر کنید استفاده نکنید. حمله و شکایت از پشت نقاب پذیرفتنی نیست.
با منابع خبری خود منصف باشید، هم به خاطر منافع خودتان و هم به خاطر منافع آنها.
- منابعی که نامشان بیاید همیشه به منابعی که نامشان نیاید ترجیح داده میشوند. اگر منبع خبر شما حاضر نیست نامش را بیاورد با او مذاکره کنید که چه طور میتوانید او را معرفی کنید. سعی کنید تا جایی که میتوانید به طور مشخص از او نام ببرید. "یک دیپلمات غربی که در مذاکرات شرکت داشت" از "یک منبع دیپلماتیک" بهتر است.
فقط برای این که بدانید – وقتی که منبع خبر میگوید این اطلاعات را فقط به عنوان پیشزمینه (فقط برای این که بدانید) در اختیارتان قرار میدهد، عموما به این معنا است که نمیتوانید از این اطلاعات استفاده کنید مگر آن اطلاعات را از جای دیگری هم پیدا کنید.
منابع دولتی – بیانیههای دولتی، سازمانهای دولتی، بانک مرکزی، و سایر منابع دولتی عموما با وسواس ادا میشوند و کلمات به طور دقیق به کار گرفته میشوند. اما اغلب باید به دنبال جزییات بیشتر باشید و اصطلاحا منابع را "بدوشید" چون به هر حال آنها مطمئنترین منابعی هستند که در اختیار دارید اگر چه ممکن است نتوانید تصویری کامل از ماجرا را از آنها بیرون بکشید.
کارشناسان، دانشگاهیان – این ها اغلب جزو بهترین منابع هستند چون اغلب مستقل هستند برای همین میتوانند بیطرفانه در اختیارتان اطلاعات بگذارند. اطلاعاتی که راحت نیست از دولتیها کسب کنید.
منابع خارجی – دیپلماتها، سازمانهای غیردولتی، سازمان ملل و زیرشاخههای آن،
شرکتهای خارجی- اینها اغلب به درد میخورند چون کشور را خوب میشناسند اما از بعدی خارجی.
سازمانهای فرهنگی، مذهبی، حرفهای – رجوع به اینها میتواند خبرتان را پرمایهتر کند. عبادتگاهها کلی عضو دارند. همینطور اغلب در سراسر کشور گسترده هستند. برای همین میدانند دارد چه اتفاقی میافتد.
منابع خیابانی – مصرفکنندگان و مردان و زنانی که در خیابانها میبینید همیشه ارزشش را دارد با آنها صحبت کنید به شرط این که با افراد متعددی صحبت کنید تا بتوانید تصویری کلی و چند جانبه از قضیه بیابید.
سایر رسانهها – گاهی اوقات راهی نیست جز این که از رسانهای دیگر نقل قول کنیم. مثلا وقتی شخصیتی برجسته با رسانهای مصاحبهای اختصاصی انجام میدهد. با این حال، اگر از رسانههای دیگر خبری برمیدارید این کار را باید خیلی به ندرت انجام بدهید، فقط به سراغ رسانههای معتبر بروید و منبع خبر را ذکر کنید.
"میشود قبل از چاپ خبرتان را بدهید نگاهی بیندازم؟" – در مقابل چنین خواستههایی مقاومت کنید. اگر راهی ندارید و حتما باید این کار را بکنید فقط برای بالا بردن درجه دقت این کار را بکنید – نباید محتوای نقل قولی را تغییر بدهید. همچنین مهلت بگذارید تا اصطلاحا منبع "روی خبرتان ننشیند."
منبع: سوپرژورنالیست
نکات کلیدی در نوشتن خبر
دقت – اگر اطلاعات اولیه را درست ننویسید، کسی چیزهای دیگری را که نوشتهاید باور نخواهد کرد.
هیچوقت فکر نکیند که خوانندگان شما از قبل درباره خبری که نوشتهاید چیزهایی میدانستهاند. هربار که خبری را مینویسید - حتی اگر آن خبر چند روزی سرِ زبانها بوده باشد - باید به اندازه کافی پیشزمینه و پیشینه و توضیحات بدهید. تصور کنید دارید برای کسی خبر مینویسید که چند ماهی در سفر خارج بوده و تازه امروز صبح از سفر برگشته است.
هیچوقت فکر نکیند که خوانندگان شما از قبل درباره خبری که نوشتهاید چیزهایی میدانستهاند. هربار که خبری را مینویسید - حتی اگر آن خبر چند روزی سرِ زبانها بوده باشد - باید به اندازه کافی پیشزمینه و پیشینه و توضیحات بدهید. تصور کنید دارید برای کسی خبر مینویسید که چند ماهی در سفر خارج بوده و تازه امروز صبح از سفر برگشته است.
ذهنتان باز باشد – هیچ وقت فکر نکنید که فلانی درست میگوید و فلانی اشتباه.
شفافیت – اسیر اعداد و جزییات نشوید. از زبان ساده و صریح استفاده کنید. «اچ جی ولز»، نویسنده و روزنامه نگار بریتانیایی یک بار جایی گفته بود، "من به همان سر راستی که راه میروم به همان سر راستی هم مینویسم. به خاطر این که این بهترین راه برای رسیدن به مقصد است."
شانهاش کنید – وقتی خبرتان را نوشتید لااقل دو بار از اول تا آخر آن را بخوانید. اشتباهها را هرس کنید، همینطور کلمات غیر ضروری را. اعداد و ارقام را چک کنید، همینطور دستور زبان، و همه چیز را. به خصوص، نام افراد و مکانها را. هیچ وقت انتظار نداشته باشید شخص دیگری اشتباه شما را تصحیح کند.
نقل قولها – همیشه به دنبال نقل قولهای خوب و رنگدار بگردید. نقل قولهای خوب خبر را زنده میکند و به آن اعتبار و اقتدار میدهد. البته خواننده را با نقل قولهای پی در پی خفه نکنید. اگر تعدادشان زیاد بشود سخت هضم میشوند. اگر بخش زیادی از خبری که دارید مینویسید حرفهایی است که منابعتان زدهاند، بخشی از حرفهای کلیدی و رنگدار را داخل گیومه بیاورید و بخش دیگر را بدون این که حرفها را داخل گیومه بگذارید به صورت گزارشی بنویسید.
بخشهای مختلف خبری را که دارید مینویسید به طور منطقی به یکدیگر ربط بدهید. این کار کمک میکند تا خوانندگان به شکلی منطقی خبر را دنبال بکنند و از نقطهای به نقطه دیگر بروند. سعی کنید داستانی که مینویسید جریان داشته باشد، قطع نشود و از شاخهای به شاخه دیگر نپرد.
تعادل – مطمئن شوید غرضورزی نمیکنید و نظرات خود را به خبر تزریق نمیکنید. مطمئن شوید نظرات دو طرف ماجرا را منتقل میکنید و به هر کسی که متهم شده اجازه بدهید جایی برای واکنش داشته باشد. از عبارتهایی مثل "ادعا کرد" که یعنی شما به حرفهای طرف شک دارید اجتناب کنید. از عبارتهایی مثل "ترس از آن میرود" یا "فلانی امیدوار است" اجتناب کنید چون ممکن است چنین تلقی بشود که دارید طرف کسی را میگیرید.
عبارت "پذیرفت" این را میرساند که کسی انگار کار اشتباهی کرده بوده و حالا گناه خود را پذیرفته و عبارت "تاکید کرد" یا "اشاره کرد" این را میرساند که شما هم با گفتههای طرف همعقیده هستید. به جای همه این عبارات از کلمه "گفت" استفاده کنید.
پیشینه – پیشینه برای همه خبرهایی که مینویسید ضروری است. آن را در لابهلای خبری که دارید مینویسید ببافید و به جای این که یک تکه بزرگ چند پاراگرافی پیشینه بیاورید همین طور که دارید خبر را از اول تا آخر روایت میکنید پیشینه را به جملات کوچک تبدیل کنید و لابهلای خبری که مینویسید بپاشید.
بخشهای کلیدی پیشینهای را که میخواهید در خبر استفاده کنید روی تکه کاغذی بنویسید و هر بخش را که در خبر آورید روی آن خط بکشید.
رنگ – جزییات خبر را زنده میکند، آدمها را واقعیتر جلوه میدهد و به خواننده نشان میدهید که شما واقعا در محل حضور داشتید.
منبع: سوپرژورنالیست
شفافیت – اسیر اعداد و جزییات نشوید. از زبان ساده و صریح استفاده کنید. «اچ جی ولز»، نویسنده و روزنامه نگار بریتانیایی یک بار جایی گفته بود، "من به همان سر راستی که راه میروم به همان سر راستی هم مینویسم. به خاطر این که این بهترین راه برای رسیدن به مقصد است."
شانهاش کنید – وقتی خبرتان را نوشتید لااقل دو بار از اول تا آخر آن را بخوانید. اشتباهها را هرس کنید، همینطور کلمات غیر ضروری را. اعداد و ارقام را چک کنید، همینطور دستور زبان، و همه چیز را. به خصوص، نام افراد و مکانها را. هیچ وقت انتظار نداشته باشید شخص دیگری اشتباه شما را تصحیح کند.
نقل قولها – همیشه به دنبال نقل قولهای خوب و رنگدار بگردید. نقل قولهای خوب خبر را زنده میکند و به آن اعتبار و اقتدار میدهد. البته خواننده را با نقل قولهای پی در پی خفه نکنید. اگر تعدادشان زیاد بشود سخت هضم میشوند. اگر بخش زیادی از خبری که دارید مینویسید حرفهایی است که منابعتان زدهاند، بخشی از حرفهای کلیدی و رنگدار را داخل گیومه بیاورید و بخش دیگر را بدون این که حرفها را داخل گیومه بگذارید به صورت گزارشی بنویسید.
بخشهای مختلف خبری را که دارید مینویسید به طور منطقی به یکدیگر ربط بدهید. این کار کمک میکند تا خوانندگان به شکلی منطقی خبر را دنبال بکنند و از نقطهای به نقطه دیگر بروند. سعی کنید داستانی که مینویسید جریان داشته باشد، قطع نشود و از شاخهای به شاخه دیگر نپرد.
تعادل – مطمئن شوید غرضورزی نمیکنید و نظرات خود را به خبر تزریق نمیکنید. مطمئن شوید نظرات دو طرف ماجرا را منتقل میکنید و به هر کسی که متهم شده اجازه بدهید جایی برای واکنش داشته باشد. از عبارتهایی مثل "ادعا کرد" که یعنی شما به حرفهای طرف شک دارید اجتناب کنید. از عبارتهایی مثل "ترس از آن میرود" یا "فلانی امیدوار است" اجتناب کنید چون ممکن است چنین تلقی بشود که دارید طرف کسی را میگیرید.
عبارت "پذیرفت" این را میرساند که کسی انگار کار اشتباهی کرده بوده و حالا گناه خود را پذیرفته و عبارت "تاکید کرد" یا "اشاره کرد" این را میرساند که شما هم با گفتههای طرف همعقیده هستید. به جای همه این عبارات از کلمه "گفت" استفاده کنید.
پیشینه – پیشینه برای همه خبرهایی که مینویسید ضروری است. آن را در لابهلای خبری که دارید مینویسید ببافید و به جای این که یک تکه بزرگ چند پاراگرافی پیشینه بیاورید همین طور که دارید خبر را از اول تا آخر روایت میکنید پیشینه را به جملات کوچک تبدیل کنید و لابهلای خبری که مینویسید بپاشید.
بخشهای کلیدی پیشینهای را که میخواهید در خبر استفاده کنید روی تکه کاغذی بنویسید و هر بخش را که در خبر آورید روی آن خط بکشید.
رنگ – جزییات خبر را زنده میکند، آدمها را واقعیتر جلوه میدهد و به خواننده نشان میدهید که شما واقعا در محل حضور داشتید.
منبع: سوپرژورنالیست
چند راه برای بهبود لید
از افعال معلوم استفاده کنید، نه مجهول. این طوری صریحتر و کوتاهتر است.
مثال:
ارتش فرانسه به رهبری ناپلئون پنجشنبه منچوقستان را اشغال کرد، پنتاگون گفت.
ننویسید:
منچوقستان پنجشنبه توسط ارتش فرانسه به رهبری ناپلئون اشغال شد.
- خبر را با سووال شروع نکنید. این شیوه گاه در گزارشنویسی استفاده میشود.
- از عبارات، سمتهای مخففشده و اسامی طولانی افراد و مکانها استفاده نکنید مگر این که شناخته شده باشند.
مثال:
بهتر است بنویسید یک سازمان مهم امنیتی در اروپا تا این که بنویسید سازمان امنیت و همکاری در اروپا (او اس سی ای).
بهتر است بنویسید آژانس آوارگان سازمان ملل تا این که بنویسید کمیسیون عالیرتبه سازمان ملل متحد در امور آوارگان (یو ان اچ سی آر).
- تنها زمانی در لید از نقل قول استفاده کنید که بسیار نامتعارف و دراماتیک باشد.
مثال:
فرمانده کل قوای یوگوسلاوی هشدار داد ناتو "جهنم را روی زمین" تجربه خواهد کرد اگر که نیروهایش بخواهند وارد کوزوو بشوند.
- سعی کنید از زمان حال ساده استفاده کنید.
چین قصد دارد به جای این که بنویسید چین قصد داشت...
منبع: سوپرژورنالیست
مثال:
ارتش فرانسه به رهبری ناپلئون پنجشنبه منچوقستان را اشغال کرد، پنتاگون گفت.
ننویسید:
منچوقستان پنجشنبه توسط ارتش فرانسه به رهبری ناپلئون اشغال شد.
- خبر را با سووال شروع نکنید. این شیوه گاه در گزارشنویسی استفاده میشود.
- از عبارات، سمتهای مخففشده و اسامی طولانی افراد و مکانها استفاده نکنید مگر این که شناخته شده باشند.
مثال:
بهتر است بنویسید یک سازمان مهم امنیتی در اروپا تا این که بنویسید سازمان امنیت و همکاری در اروپا (او اس سی ای).
بهتر است بنویسید آژانس آوارگان سازمان ملل تا این که بنویسید کمیسیون عالیرتبه سازمان ملل متحد در امور آوارگان (یو ان اچ سی آر).
- تنها زمانی در لید از نقل قول استفاده کنید که بسیار نامتعارف و دراماتیک باشد.
مثال:
فرمانده کل قوای یوگوسلاوی هشدار داد ناتو "جهنم را روی زمین" تجربه خواهد کرد اگر که نیروهایش بخواهند وارد کوزوو بشوند.
- سعی کنید از زمان حال ساده استفاده کنید.
چین قصد دارد به جای این که بنویسید چین قصد داشت...
رویکردهای مختلف برای نوشتن لید
لیدهایی که نیازی نیست شخصیت ماجرا را در آن معرفی کنید:
مثال:
پرزیدنت کلینتون سهشنبه گفت قصد دارد نیروهای بیشتری به کوزوو بفرستد چون خشونت در کشور همچنان ادامه دارد.
اما مطمئن شوید مردم حتما شخصیت اصلی ماجرا را میشناسند. اگر نه، میتوانید بنویسید:
یک مقام ارشد امریکایی گفت دولت دارد بررسی میکند نیروهای بیشتری به کوزوو بفرستد چون ...
دن مورگان معاون وزیر امور خارجه امریکا ... یا ... یکی از مقامات که خواست نامش فاش نشود گفت، ...
لیدهای جمعبندی کننده:
از این لیدها وقتی استفاده میشود که چند تا موضوع متفاوت از هم اتفاق افتاده باشد و هیچ کدام آن قدر مهم نباشد که بتواند به تنهایی کل لید را به خود اختصاص بدهد، اما همگی در کنار هم بتوانند مثلا واقعه یا تغییری بزرگ را توضیح بدهند. از این لیدها همچنین وقتی استفاده میشود که خبرنگار فرصت نداشته باشد که تک تکِ موضوعات را بررسی کند و برای هر کدام یک خبر بنویسد.
مثال:
دولت تیمور شرقی 350 اقدام جدید را به کار گرفته تا سرمایه گذارهای خارجی را جذب کند، به خصوص در بخش نفت و گاز.
یکی از این اقدامات ...
لید چند بخشی
وقتی که دو اتفاق در یک زمان باهم میافتد و نمیشود هیچ کدام را از دیگری تفکیک کرد.
مثال:
دولت بریتانیا پنجشنبه اعلام کرد تام جونز وزیر دفاع را اخراج کرده و تمام برنامههای خرید سلاح را به دنبال گزارشاتی درباره فساد در وزارت دفاع متوقف کرده است.
در همین حال، اگر همه این اطلاعات برای آوردن در لید زیاد باشد میتوانید بخش مهمتر قضیه را در لید بیاورید و بخش دوم را در پارگراف بعدی بنویسید.
مثال:
دولت بریتانیا پنجشنبه گفت تام جونز وزیر دفاع را اخراج کرده و برنامههای خرید سلاح را متوقف کرده است.
این اقدام در پی انتشار گزارشاتی در روزنامهها رخ میدهد که طی آن از فساد در وزارت دفاع پرده برداشته شده است.
لیدهای تفسیری
با استفاده از نظرات دیگران پیامدهای یک رویداد را توضیح میدهد.
مثال:
پرزیدنت کلینتون پنجشنبه اعلام کرد قصد دارد سه هزار نفر از نیروهای حاضر در کوزوو را از این کشور خارج کند، گامی که چنانکه مقامات سازمان ملل میگویند ممکن است باعث بشود تا صربهای بیشتری از منطقه فرار بکنند.
وقتی چنین لیدهایی مینویسید مطمئن بشوید مدارک و شواهدی که دارید در بالای خبر آورده شود – مثلا در پاراگراف سوم و چهارم – و در صورت امکان نام منبع را هم ذکر کنید.
مثال:
جان سوچیناسکای، رییس آژانس آوارگان سازمان ملل متحد در بلگراد، به رویترز گفت، "همین الان هم هر هفته حدود 50 تا صرب ناحیه را ترک میکنند، چون میترسند که کوزووییهای آلبانیاییتبار بخواهند از آنها انتقام بگیرند. این اقدام میتواند باعث فرار بیشتر صربها بشود.»
منبع: سوپر ژورنالیست
مثال:
پرزیدنت کلینتون سهشنبه گفت قصد دارد نیروهای بیشتری به کوزوو بفرستد چون خشونت در کشور همچنان ادامه دارد.
اما مطمئن شوید مردم حتما شخصیت اصلی ماجرا را میشناسند. اگر نه، میتوانید بنویسید:
یک مقام ارشد امریکایی گفت دولت دارد بررسی میکند نیروهای بیشتری به کوزوو بفرستد چون ...
دن مورگان معاون وزیر امور خارجه امریکا ... یا ... یکی از مقامات که خواست نامش فاش نشود گفت، ...
لیدهای جمعبندی کننده:
از این لیدها وقتی استفاده میشود که چند تا موضوع متفاوت از هم اتفاق افتاده باشد و هیچ کدام آن قدر مهم نباشد که بتواند به تنهایی کل لید را به خود اختصاص بدهد، اما همگی در کنار هم بتوانند مثلا واقعه یا تغییری بزرگ را توضیح بدهند. از این لیدها همچنین وقتی استفاده میشود که خبرنگار فرصت نداشته باشد که تک تکِ موضوعات را بررسی کند و برای هر کدام یک خبر بنویسد.
مثال:
دولت تیمور شرقی 350 اقدام جدید را به کار گرفته تا سرمایه گذارهای خارجی را جذب کند، به خصوص در بخش نفت و گاز.
یکی از این اقدامات ...
لید چند بخشی
وقتی که دو اتفاق در یک زمان باهم میافتد و نمیشود هیچ کدام را از دیگری تفکیک کرد.
مثال:
دولت بریتانیا پنجشنبه اعلام کرد تام جونز وزیر دفاع را اخراج کرده و تمام برنامههای خرید سلاح را به دنبال گزارشاتی درباره فساد در وزارت دفاع متوقف کرده است.
در همین حال، اگر همه این اطلاعات برای آوردن در لید زیاد باشد میتوانید بخش مهمتر قضیه را در لید بیاورید و بخش دوم را در پارگراف بعدی بنویسید.
مثال:
دولت بریتانیا پنجشنبه گفت تام جونز وزیر دفاع را اخراج کرده و برنامههای خرید سلاح را متوقف کرده است.
این اقدام در پی انتشار گزارشاتی در روزنامهها رخ میدهد که طی آن از فساد در وزارت دفاع پرده برداشته شده است.
لیدهای تفسیری
با استفاده از نظرات دیگران پیامدهای یک رویداد را توضیح میدهد.
مثال:
پرزیدنت کلینتون پنجشنبه اعلام کرد قصد دارد سه هزار نفر از نیروهای حاضر در کوزوو را از این کشور خارج کند، گامی که چنانکه مقامات سازمان ملل میگویند ممکن است باعث بشود تا صربهای بیشتری از منطقه فرار بکنند.
وقتی چنین لیدهایی مینویسید مطمئن بشوید مدارک و شواهدی که دارید در بالای خبر آورده شود – مثلا در پاراگراف سوم و چهارم – و در صورت امکان نام منبع را هم ذکر کنید.
مثال:
جان سوچیناسکای، رییس آژانس آوارگان سازمان ملل متحد در بلگراد، به رویترز گفت، "همین الان هم هر هفته حدود 50 تا صرب ناحیه را ترک میکنند، چون میترسند که کوزووییهای آلبانیاییتبار بخواهند از آنها انتقام بگیرند. این اقدام میتواند باعث فرار بیشتر صربها بشود.»
هرم وارونه
این شیوهای کلاسیک و سنتی برای نوشتن خبر است. خبرنگار خوب میتواند با استفاده از این شیوه خبری را در چهار یا پنج پاراگراف منتقل کند، عناصر کلیدی خبر را بالای خبر بیاورد و عناصر دیگر را به ترتیب اهمیت در ادامه خبر بنویسد. در صورتی که دبیران به فضای بیشتری نیاز داشته باشند، میتوانند ته چنین خبری را حذف کنند.
پاراگراف اول، یعنی پاراگراف لید، حیاتی است. باید به این سووالات جواب بدهد.
پاراگراف اول، یعنی پاراگراف لید، حیاتی است. باید به این سووالات جواب بدهد.
چه اتفاقی افتاده؟
چه کسانی درگیر ماجرا بودهاند؟
چه موقع اتفاق افتاده است؟
کجا اتفاق افتاده است؟
من از کجا میدانم؟ (منبع خبر)
اگر به چه کسی، چه چیزی، چه موقع، کجا، چرا و چه گونه در دو پاراگراف اول جواب ندهید بقیه خبر باید دست و پا بزنید تا مطلب را خواندنی نگه دارید.
در لید فقط اطلاعات کلیدی میآید. جزییات را برای پاراگرافهای پایینی نگه دارید. اسم اشخاص را – مگر این که آدمهای مهمی باشند – و سمتهای طولانی را در لید نیاورید. منبع خبر را باید در لید بیاورید چون در همان لحظه اول منبع به خوانندگان میگوید که خبر چه قدر موثق است و اعتبار دارد. گاهی اوقات میتوانید منبع را در پاراگراف دوم هم بیاورید. اما بهتر است از آوردن منبع بعد از پاراگراف دوم خودداری کنید.
پاراگراف دوم بهتر است به سووالاتی جواب بدهد که در پاراگراف اول به آنها اشاره نشده است. مثل چرا و چه گونه این اتفاق افتاده است.
و بعد از خودتان این سووال کلیدی را بپرسید: (به بخش "چرا این خبر برای من مهم است؟ خب که چی؟" رجوع کنید.
منبعک: سوپر ژورنالیست
چه کسانی درگیر ماجرا بودهاند؟
چه موقع اتفاق افتاده است؟
کجا اتفاق افتاده است؟
من از کجا میدانم؟ (منبع خبر)
اگر به چه کسی، چه چیزی، چه موقع، کجا، چرا و چه گونه در دو پاراگراف اول جواب ندهید بقیه خبر باید دست و پا بزنید تا مطلب را خواندنی نگه دارید.
در لید فقط اطلاعات کلیدی میآید. جزییات را برای پاراگرافهای پایینی نگه دارید. اسم اشخاص را – مگر این که آدمهای مهمی باشند – و سمتهای طولانی را در لید نیاورید. منبع خبر را باید در لید بیاورید چون در همان لحظه اول منبع به خوانندگان میگوید که خبر چه قدر موثق است و اعتبار دارد. گاهی اوقات میتوانید منبع را در پاراگراف دوم هم بیاورید. اما بهتر است از آوردن منبع بعد از پاراگراف دوم خودداری کنید.
پاراگراف دوم بهتر است به سووالاتی جواب بدهد که در پاراگراف اول به آنها اشاره نشده است. مثل چرا و چه گونه این اتفاق افتاده است.
و بعد از خودتان این سووال کلیدی را بپرسید: (به بخش "چرا این خبر برای من مهم است؟ خب که چی؟" رجوع کنید.
منبعک: سوپر ژورنالیست
چه طور خبر پیدا کنیم؟
بخش زیادی از اخبار روز، خبرهایی است که از قبل میدانستیم قرار است اتفاق بیفتند، مثل نشستی خبری در دولت، دیدار مقامات خارجی، اطلاعیههای سالانه شرکتها و اعلام حکم دادگاهها. اینها را میشود در تقویمی روزانه نوشت و هر سرویسی باید یکی از این تقویمهای روزانه داشته باشد.
در کنار اینها، خبرهایی هم هست که تصادفی رخ میدهند – مثل تصادف دو قطار یا سقوط هواپیماها. خبرهای دیگر را هم میتوانیم با مراجعه منظم به پلیس، امدادگران، و آتشنشانیها بیابیم، به خصوص اگر دنبال این هستید که اخبار حوادث را پوشش بدهید.
جاهای دیگری که میتوانید به دنبال خبر باشید:
- گروههای فشار – در هر کشوری سازمانهای غیرانتفاعی مردم را جمع میکنند تا علیه موضوعاتی مثل تخریب محیط زیست، نابودی حیوانات، زیر پا گذاشتن حقوق بشر و غیره اقداماتی انجام بدهند. اگر با این گروهها در تماس باشید ممکن است برنامههایی داشته باشند یا بخواهند راهپیمایی راه بیندازند.
- ژورنالهای تخصصی – کسانی که اخبار حوزه سلامت و بهداشت، علم، محیط زیست یا نفت را پوشش میدهند میتوانند از این ژورنالهای تخصصی استفاده کنند. این ژورنالها برای کارشناسان نوشته میشوند برای همین اغلب زبانی تخصصی دارند. اما خیلی از خبرها ممکن است برای مردم هم جالب باشد. [حواستان باشد: زبان تخصصی این ژورنالها را باید به زبان ساده قابل فهم برای همگان برگردانید.]
- موسسات تحقیقاتی/اتاقهای فکر - برخی از این موسسات روی وضعیت جامعه یا اقتصاد تحقیق میکنند. برخی تلاش میکنند تا تمایلات آینده را مشخص کنند. برخی دیگر سیاستهای کلی کشورهای مختلف را با یکدیگر مقایسه میکنند. هر کدام از این ها میتوانند داستانهای جذابی در اختیارتان بگذارند.
- سالگردها – نگاهی به اتفاقهای مهم گذشته بیندازید. دنبال این باشید که از آن زمان تا امروز چه چیزهایی تغییر کرده است.
- پیگیری اتفاقاتی که در گذشته رخ دادهاند – به خبر مهمی که چند هفته، چند ماه یا چند سال پیش رخ داده نگاهی بیندازید. برای کسانی که درگیر آن ماجرا بودند چه اتفاقی افتاده است؟
منبع: سوپرژورنالیست
در کنار اینها، خبرهایی هم هست که تصادفی رخ میدهند – مثل تصادف دو قطار یا سقوط هواپیماها. خبرهای دیگر را هم میتوانیم با مراجعه منظم به پلیس، امدادگران، و آتشنشانیها بیابیم، به خصوص اگر دنبال این هستید که اخبار حوادث را پوشش بدهید.
جاهای دیگری که میتوانید به دنبال خبر باشید:
- گروههای فشار – در هر کشوری سازمانهای غیرانتفاعی مردم را جمع میکنند تا علیه موضوعاتی مثل تخریب محیط زیست، نابودی حیوانات، زیر پا گذاشتن حقوق بشر و غیره اقداماتی انجام بدهند. اگر با این گروهها در تماس باشید ممکن است برنامههایی داشته باشند یا بخواهند راهپیمایی راه بیندازند.
- ژورنالهای تخصصی – کسانی که اخبار حوزه سلامت و بهداشت، علم، محیط زیست یا نفت را پوشش میدهند میتوانند از این ژورنالهای تخصصی استفاده کنند. این ژورنالها برای کارشناسان نوشته میشوند برای همین اغلب زبانی تخصصی دارند. اما خیلی از خبرها ممکن است برای مردم هم جالب باشد. [حواستان باشد: زبان تخصصی این ژورنالها را باید به زبان ساده قابل فهم برای همگان برگردانید.]
- موسسات تحقیقاتی/اتاقهای فکر - برخی از این موسسات روی وضعیت جامعه یا اقتصاد تحقیق میکنند. برخی تلاش میکنند تا تمایلات آینده را مشخص کنند. برخی دیگر سیاستهای کلی کشورهای مختلف را با یکدیگر مقایسه میکنند. هر کدام از این ها میتوانند داستانهای جذابی در اختیارتان بگذارند.
- سالگردها – نگاهی به اتفاقهای مهم گذشته بیندازید. دنبال این باشید که از آن زمان تا امروز چه چیزهایی تغییر کرده است.
- پیگیری اتفاقاتی که در گذشته رخ دادهاند – به خبر مهمی که چند هفته، چند ماه یا چند سال پیش رخ داده نگاهی بیندازید. برای کسانی که درگیر آن ماجرا بودند چه اتفاقی افتاده است؟
اشتراک در:
پیامها (Atom)